اهل زمانه ؛ وى مورد اطمينان ، راست‌گو ، پيشواى عصر خود است » و نسايى مىگويد : « صدوق ؛ راستگوست » برخى ديگر با جمله : « ما رأيت احفظ منه ؛ دانشمندتر از او نديده‌ام » از او ياد كرده‌اند . « 1 » ب ) الفضل بن دكين ابو نعيم ( م / 219 ق ) : وى از مشايخ « محمد بن اسماعيل بخارى » ( مؤلف صحيح ) مىباشد ، يحيى بن معين درباره او مىگويد : « ما رأيت أثبت من رجلين ، ابو نعيم و عفّان . انسانى آگاه‌تر و درست ازبركننده‌تر از ابو نعيم و عفّان نديدم » و ديگرى مىگويد : « ما رأيت محدّثا أصدق من أبى نعيم ، حديث‌گويى راست‌گوتر از ابو نعيم نديده‌ام . » « 2 » ج ) موسى بن قيس الحضرمى : يحيى بن معين ، در مورد او مىگويد : « ثقة ، مورد وثاقت و اطمينان است » و ابو حاتم مىگويد : « لا بأس به ، مورد ايراد نيست » و عبد اللّه بن احمد بن حنبل از پدرش نقل مىكند كه درباره او گفته است : « لا اعلم إلّا خيرا ، چيزى جز نيكى درباره‌اش نمىدانم » . « 3 » د ) سلمة بن كهيل ( م / 121 ق ) از تابعين : جملگى او را توثيق كرده‌اند از جمله : ابو زرعه كه مىگويد : « ثقة مأمون ذكى ، مورد وثوق ، مطمئن و باهوش » ابو حاتم درباره‌اش مىگويد : « ثقة متقن ، مورد وثوق و استوار گفتار است » . « 4 » 7 . سيوطى در درّ المنثور به نقل از « عبد بن حميد » و « عبد الرزاق » از ابن عباس ، اين حديث را آورده « 5 » و « ابن كثير » نيز از عبد الرزاق اين حديث را نقل كرده است ، « 6 » بنابراين كلام ابن تيميه كه مىگويد افرادى مانند « ابن حميد » و « عبد الرزاق » ذكرى از اين گونه احاديث به ميان نياورده‌اند بىاساس است .

--> ( 1 ) . ر . ك : يوسف مزّى ، تهذيب الكمال فى اسماء الرجال ، ج 15 ، ص 27 ، رقم ترجمه 3303 . ( 2 ) . همان ، ج 23 ، ص 197 ، رقم ترجمه 4732 ( 3 ) . همان ، ج 29 ، ص 134 ، رقم ترجمه 6293 ( 4 ) . همان ، ج 11 ، ص 313 ، رقم ترجمه 2467 ( 5 ) . در المنثور ، ج 3 ، ص 105 ( 6 ) . اسماعيل ابن كثير ، تفسير القرآن العظيم ، ج 2 ، ص 71